چگونه فناوری اطلاعات یک کشور فقیر را ثروتمند می‌کند؟

آی تی، راه نجات اقتصاد هندوستان

درست در زمانی که شرکت‌های بزرگ کامپیوتری دنیا به دنبال کسب سود بیشتر از بازار پر رونق تکنولوژی محصولات متنوع با قابلیت‌ها و البته قیمت‌های مناسب را به بازار عرضه می‌کنند، یک خبر جالب توجه همه تولیدکنندگان و کاربران و خریداران از سرتاسر دنیا را به خودش جلب کرد؛ لپ‌تاپ 35 دلاری به عنوان ارزان‌ترین لپ‌تاپ جهان رونمایی و به بازار معرفی شد.

اما نکته جالب توجه دقیقا اینجا است که ارزان‌ترین لپ‌تاپ جهان تولید کشورهای غربی پیشرو در عرصه تکنولوژی نبوده و در کشور در حال توسعه‌ای مانند هند طراحی و تولید شده است. به این ترتیب این لپ‌تاپ با حضور وزیر توسعه منابع انسانی هندوستان رونمایی شد تا «کاپیل سیبل» اعلام کند که برای تولید انبوه این لپ‌تاپ در حال مذاکره با تولیدکنندگان بزرگ و جهانی است: «ما حالا به جایی رسیده‌ایم که می‌توانیم مادربورد، چیپ‌ها، پردازنده، پورت‌های ارتباطی، نمایشگر و همه چیز را تنها با قیمت تمام شده 35 دلار در داخل کشورمان طراحی و تولید کنیم».

این لپ‌تاپ مبتنی بر سیستم عامل لینوکس بوده و برای دانش‌آموزان طراحی شده است. طبق اعلام مقامات دولتی هند، قرار است این محصول برای موسسات آموزشی و از سال 2011 روانه بازار شود. این در حالی است که دولت هند از هدف خود برای کاهش بیشتر قیمت این لپ‌تاپ به 20 دلار و حتی 10 دلار خبر داده است. ارزان‌ترین لپ‌تاپ دنیا محصول کار گروهی از محققان و مهندسان هندوستان در دو موسسه تکنولوژی بزرگ این کشور است.

در این میان، اما آنچه قابل توجه و با اهمیت است، تلاش، برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری دولت هندوستان برای رسیدن به چنین موفقیتی است. این کشور می‌تواند نمونه‌ خوبی از تلاش یک کشور در حال توسعه برای حضور در عرصه رقابتی تکنولوژی که معمولا در انحصار کشورهای غربی است، باشد.

IT صنعتی حیاتی برای اقتصاد هند

صنعت فناوری اطلاعات اگر چه برای کشورهای در حال توسعه صنعتی مدرن به حساب می‌آید، اما در هندوستان سال‌ها است که مورد توجه بوده است. این صنعت که حالا به عنوان ناجی اقتصاد هندوستان به حساب می‌آید، کشوری که فقر و فلاکت و بدبختی همواره مهم‌ترین معضل توسعه در آن به حساب می‌آمده، اما فناوری اطلاعات حالا آنقدر در این کشور رشد کرده است که حجم قابل توجهی از بودجه‌های دولتی و سرمایه‌گذاری‌های خارجی را به خودش اختصاص داده است. به این ترتیب آمار نشان می‌دهند که 9/5 درصد از تولید ناخالص ملی و درآمد حاصل از صادرات هندوستان در سال 2009 به صنعت فناوری اطلاعات اختصاص دارد. درست به همین دلیل هم هست که برون‌سپاری در صنعت IT هند آنقدر رونق دارد که بسیاری از شرکت‌های بزرگ تکنولوژی دنیا، بخش‌هایی از خدمات IT خود را به شرکت‌های هندی سپرده‌اند. با این اوصاف است که درآمد سالانه حاصل از برون‌سپاری در این کشور تا ماه مارس سال 2009 به 6 میلیارد دلار رسیده است و حتی کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند که این رقم تا سال 2020 هم تا 225 میلیارد دلار افزایش پیدا می‌کند.

بر این اساس است که اقتصاد هندوستان در دهه‌های اخیر وابستگی زیادی به صنعت فناوری اطلاعات این کشور پیدا کرده است. همین موضوع به رونق بیشتر IT و خدمات آن در این کشور از طرفی و ایجاد پارک‌ها و مراکز علم و فناوری در این کشور منجر شده است. هر چند بسیاری معتقدند که صنعت خدمات IT در هندوستان در بمبئی و در سال 1967 با تاسیس شرکتی به نام Tata متولد شده است، اما حالا «بنگلور» به مهم‌ترین مرکز تکنولوژی این کشور تبدیل شده است تا جایی که آن را با نام سیلیکون ولی یا دره تکنولوژی هند می‌شناسند. حالا بنگلور 33 درصد از صادرات صنعت IT این کشور را در اختیار دارد و بزرگ‌ترین شرکت‌های تکنولوژی هندوستان در آن واقع شده‌اند.

یکی از بزرگ‌ترین پایتخت‌های تکنولوژی دنیا
اقتصاد هندوستان تاثیر بسیار زیادی از صنعت فناوری اطلاعات این کشور می‌گیرد تا جایی که کارشناسان علم اقتصاد با تایید این موضوع معتقدند که این می‌تواند برای هر کشور به خصوص کشورهای در حال توسعه اتفاق خوبی باشد. اعتقاد آنها این است که تکنولوژی صنعتی مدرن و به روز است که کمتر تحت تاثیر بحران‌های اقتصادی و جهانی قرار می‌گیرد. به همین دلیل هم وابستگی اقتصادی یک کشور به این صنعت می‌تواند راه نجاتی برای اقتصاد و البته رشد آن باشد.

آمار نشان می‌دهند که سهم IT از صادرات نهایی هندوستان در سال 1990 تنها یک درصد بوده است، در حالی که این سهم در سال 2001 به 18 درصد افزایش پیدا کرده است. حالا خدمات مبتنی بر IT در امور روزمره و خدمات عمومی این کشور جریان پیدا کرده‌اند تا جایی که دیگر پرونده‌های پزشکی، شکایات بیمه‌ای و حتی مراکز تماس‌های تلفنی عمومی این کشور کاملا تکنولوژیک و مبتنی بر فناوری‌های روز شده‌اند.

مهم‌ترین رویداد تکنولوژی هندوستان اما در سال 2002 با امضای تفاهم‌نامه‌ای با اتحادیه اروپا مبنی بر همکاری دوجانبه در زمینه علم و تکنولوژی اتفاق افتاد. به این ترتیب گروه‌های مختلفی از محققان و فارغ‌التحصیلان هندی و اروپایی برای تولید علم و فناوری تشکیل شدند تا در نهایت مرکزی به نام مرکز مشترک توسعه و آموزش نرم‌افزار هند و اروپا در این کشور تاسیس و راه‌اندازی شد.

آخرین آمار منتشر شده‌ رشد فناوری اطلاعات در این کشور تا پایان سال 2009 اعلام شد. این آمار نشان می‌دهند که تا پایان سال 2009 هندوستان 37 میلیون و 160 هزار خط تلفن ثابت و فعال دارد و تعداد کاربران موبایل آن به 506 میلیون و 40 هزار نفر می‌رسد. این در حالی است که تعداد کاربران اینترنت در این کشور به 81 میلیون نفر می‌رسد که این تعداد تنها 7 درصد از جمعیت این کشور را در بر می‌گیرد. از طرفی 7 میلیون و 570 هزار نفر از مردم این کشور به اینترنت پر سرعت دسترسی دارند که به این ترتیب هندوستان دوازدهمین کشور بزرگ دنیا از نظر تعداد کاربران اینترنت پر سرعت است. تعداد کاربران اینترنت بی‌سیم این کشور هم تا پایان ماه نوامبر سال 2009 به 543 میلیون و 20 هزار نفر رسیده است.

هندوستان در حال حاضر 7 مرکز بزرگ و شناخته شده علم و فناوری دارد. این مراکز شامل بنگلور، چنایی، حیدرآباد، پیون، کلکته، NCR و بمبئی هستند که مسوولیت تمام تولیدات و خدمات IT این کشور و حتی بعضی کشورهای دیگر را بر عهده دارند.

اقتصاد مبتنی بر دانش و آموزش

در حالی که بخش قابل توجهی از جمعیت هندوستان همچنان بی‌سواد هستند، اما برنامه‌ریزی دولت این کشور برای رشد و توسعه اقتصادی مبتنی بر آموزش با شیوه‌های مدرن است. بر اساس آمار منتشر شده در این زمینه، هند حدود 3 درصد از بودجه سالانه خودش را صرف آموزش در مدارس می‌کند و به همین دلیل هم توانسته است نرخ باسوادی خودش را به بیش از 64 درصد از جمعیت 2/1 میلیارد نفری این کشور برساند. این در حالی است که آموزش عالی و دانشگاهی هم در این کشور در دهه‌های اخیر آنقدر رونق پیدا کرده است که بر اساس آمار هر سال در این کشور حدود 500 هزار نفر دانش آموخته مهندسي از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شوند.

در این میان اما مقبولیت و محبوبیت دانش IT از طرفی و رونق این صنعت در هندوستان از طرف دیگر باعث شده است تا 3/2 میلیون نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی این کشور به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در صنعت IT این کشور استخدام و به کار مشغول شوند. به این ترتیب صنعت IT به بزرگ‌ترین بخش کارآفرین در این کشور تبدیل شده است. این در حالی است که دولت هند میلیون‌ها دلار برای ارتقاي دانش IT و تکنولوژی در این کشور و آموزش‌های مبتنی بر IT یا آموزش الکترونیک از راه دور سرمایه‌گذاری می‌کند. در حقیقت آموزش تکنولوژیک با شیوه‌های مدرن توانسته هزینه تحصیل در این کشور را تا حد قابل توجهی کاهش دهد تا به این ترتیب نرخ بی‌سوادی در این کشور با سرعت بیشتری کاهش پیدا کند. دولت این کشور معتقد است که تکنولوژی کلید حل مشکلات آموزشی این کشور و به دنبال آن مشکلات اقتصادی و بیکاری آن بوده است.

نویسنده :ندا لهردی
منبع : دنیای اقتصاد